De smaak van het leven
Peter Pollers, CC De Breughel 2005
 

In de installatie van Mark Swysen komt de smaak in de meest letterlijke betekenis aan bod. Hij presenteert schilderijen of wandobjecten die symbool staan voor de stadia op de levensweg. Maar het blijft niet bij kijken alleen: de kunstenaar nodigt ons uit om bij elk beeld het bijbehorende drankje te proeven. Beeld en smaak vermengen zich tot een synesthetische totaalervaring. Het is wel even slikken, maar dat moet je er voor over hebben als je van het leven wil proeven.

Onze 5 zintuigen vormen de basis voor onze perceptie van ons eigen leven: daarmee nemen wij zowel onszelf, de anderen als onze omgeving waar. Via het moeilijkste en het meest intieme zintuig - de smaak - wordt de toeschouwer uitgenodigd om na te denken over zijn leven. Om een smaak te proeven moet je de buitenwereld in jezelf binnenlaten, een mooie metafoor voor de essentie van het leven.
Zodra de toeschouwer in de kapel van het Pensionaat binnenstapt wordt hij begroet door een werk dat symbool staat voor zijn eigen leven. Voor het halfrond krijgt hij de kans om 5 levensfasen te proeven. Elke smaak correspondeert met een reeks van 1 tot 3 aan de wand bevestigde beelden. De vloer van het kapelhalfrond is bedekt met wit zand, symbool voor de ontelbare manieren waarop elke mens zijn leven kan invullen en al dan niet platgetreden paden bewandelen.

Tijdens de opening bedient de kunstenaar zelf zijn publiek met de vraag: "Welke fase van het leven vindt u het interessants, wil u proeven?" De verbazing, soms onbegrip als antwoord op deze vraag vormt de basis van een dialoog met het publiek.
Wie de laatste fase wil proeven, moet zichzelf bedienen. De vloeistofcontainer is leeg en na enkele vruchteloze pogingen beseft de toeschouwer dat het hier dus ophoudt.
De installatie is een ijsbreker om de afstandelijkheid van het abstracte werk voor onervaren kijkers te breken en hen aan te sporen om na te denken over de inhoud van het werk.

Mark Swysen

Limburger Mark Swysen bewandelt niet het gewone levenspad van een kunstenaar. Alvorens zich aan de schilderkunst te wijden, studeert hij eerst biologie en toegepaste wetenschappen. Dit verklaart waarom hij in zijn werk zowel door de verborgen emoties als door de rationele,  concrete verwezenlijkingen van de mens geboeid wordt.  Alleszins heeft hij op een haast wetenschappelijke manier met tal van materialen geëxperimenteerd om zo tot een volstrekt eigen beeldentaal te komen. Mark Swysen katapulteert zijn zieleroerselen op het canvas. Al wie naar de schilderijen kijkt, wordt getuige van vragen en twijfels. Zijn vroege werk rond de Christusfiguur (expo Jesus X Superart in 1999 in C.C. Muze) staat symbool voor het universele lijden van de mens, maar ook voor het individu dat revolteert.

Oorspronkelijk begonnen als schilder speelt Mark Swysen met lijnen, kleuren en vormen. Maar dat volstaat niet. Hij maakt zijn verf dikker en voegt metaaldraad, karton, kiezel of verfrommeld linnen toe. Deze puzzel brengt de kunstenaar in zijn doeken tot een ontroerende eenheid. Dankzij de geïncorporeerde materialen wordt het schilderij driedimensioneel, dieper, voller en daardoor ook werkelijk "tastbaar". Zijn abstracte, vaak monochrome doeken worden sculpturen. In een volgende fase worden de gebruikte materialen nog belangrijker. Zij worden een essentieel onderdeel van het werk waarin zijn schilderijen nog slechts één van de componenten vormen. Hij verlaat het terrein van de schilder en waagt zich in de derde dimensie met vaak architecturale composities. Het onderliggende concept bepaalt de keuze van de materialen, het kleurgebruik en de textuur.  De toeschouwer wordt uitgenodigd tot een eigen interpretatie.

Zijn recente reeks ‘Terra’ (Aarde) peilt naar de relatie tussen de mens en zijn leefwereld, de natuur en naar de opbouwende en/of destructieve invloed van de mens hierop. De reeks bestaat deels uit bijna monochrome, abstracte structuurschilderijen. Gecombineerd met gepatineerde loden, koperen of stalen platen of met andere materialen zoals bitumen, hout of rubber. De acrylverf op het canvas, geschilderd in een beperkt aardkleurenpalet, wordt gemengd met aarde: zand, kiezel en andere grondmaterialen. Een expliciete verwijzing naar de natuurlijke, organische oorsprong van onze planeet. Net als in de natuur vind je in de doeken dynamiek en chaos. De verflagen op het doek zijn omgewoeld en open gekrast door de hand van de mens. De textuur nodigt je uit tot aanraken, een tastbare verbondenheid met de planeet waaruit de mens voortkomt. Deze mens heeft de rijkdommen van de maagdelijke Aarde ontgonnen en hiermee zijn signatuur op haar achtergelaten: architectuur, snelwegen,…  De industrieel vervaardigde metalen staan symbool voor onze technisch-industriële, strak gestructureerde en gereglementeerde leefwereld. De evolutie van perfect gepolijst metaal naar doorgeroeste platen suggereert de vergankelijkheid van ons bestaan en van onze acties.